Τι είναι οι μαθησιακές δυσκολίες;

 

Πολλά παιδιά σχολική ηλικίας έχουν δυσκολία στην ανάγνωση, τη γραφή ή άλλες δραστηριότητες μάθησης σε κάποιο σημείο αλλά αυτό δεν συνεπάγεται άμεσα ότι έχουν μαθησιακές δυσκολίες. Ένα παιδί με μαθησιακές δυσκολίες συχνά έχει αρκετά σχετικά χαρακτηριστικά, τα οποία παρατηρούνται σε ένα ευρύ χρονικό διάστημα. Τα χαρακτηριστικά των μαθησιακών δυσκολιών ποικίλλουν από άτομο σε άτομο.

 

Κοινά στοιχεία που μπορεί να δείχνουν ότι ένα άτομο μπορεί να έχει μαθησιακές δυσκολίες ενδέχεται να είναι τα ακόλουθα:

  • δυσκολία με την ανάγνωση και/ή τη γραφή,
  • προβλήματα με μαθηματικές δεξιότητες,
  • δυσκολίες στη μνήμη,
  • προβλήματα διατήρησης της προσοχής,
  • δυσκολία στο να ακολουθεί οδηγίες
  • φτωχή ικανότητα συντονισμού,
  • δυσκολία με έννοιες που σχετίζονται με τον χρόνο,
  • πρόβλημα στην οργάνωση.

 

Παράλληλα, ένα παιδί με μαθησιακές δυσκολίες μπορεί επίσης να επιδεικνύει ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω χαρακτηριστικά:

  • παρορμητική συμπεριφορά,
  • ακατάλληλη ανταπόκριση σε σχολικές ή κοινωνικές περιστάσεις
  • δυσκολία συγκέντρωσης στο έργο (εύκολη απόσπαση της προσοχής),
  • αδυναμία εύρεσης του κατάλληλου τρόπου για να εκφράσουν κάτι,
  • μη συνεπής σχολική απόδοση,
  • ανώριμος τρόπος ομιλίας,
  • δυσκολία στην καλή ακρόαση
  • προβλήματα αντιμετώπισης νέων καταστάσεων στη ζωή τους
  • προβλήματα στην κατανόηση λέξεων ή εννοιών.

 

Αυτά τα χαρακτηριστικά από μόνα τους δεν είναι αρκετά για να καθορίσουν το αν ένα άτομο έχει μαθησιακές δυσκολίες. Μια επαγγελματική αξιολόγηση είναι απαραίτητη για τη διάγνωση των μαθησιακών δυσκολιών. Κάθε μαθησιακή δυσκολία έχει τα δικά της χαρακτηριστικά και τις δικές της ενδείξεις.

 

Αναγνωστικές δυσκολίες

  • Υπερβολικά αργή ανάγνωση,
  • μονότονος αναγνωστικός ρυθμός,
  • δυσκολία στην ανάγνωση χειρόγραφης γραφής, ακόμη κι αν είναι δική τους

συντόμευση λέξεων (αφαιρούν σημαντικά μορφήματα π.χ. τρέχω-τρέχοντας),

  • αντικατάσταση λέξεων που μοιάζουν φωνητικά πχ. (δένω αντί μένω)
  • αντικατάσταση λέξεων που μπορεί να μη σχετίζεται ούτε με το νόημα ούτε με το σχήμα της λέξης
  • περιορισμένο οπτικό λεξιλόγιο (αυτόματη αναγνώριση λέξεων πχ είναι)

 

Ορθογραφικές δυσκολίες

  • Δυσκολία στην αναπαραγωγή της ακουστικής μορφής
  • Δυσκολία στον χωρισμό λέξεων
  • Δυσκολία στην απομνημόνευση του κατάλληλου γραφήματος
  • Δυσκολία στην κατανόηση γραμματικών κανόνων
  • Γνωρίζουν τους γραμματικούς κανόνες, αλλά δεν μπορούν να τους χρησιμοποιήσουν
  • Δυσκολία στις ομόηχες λέξεις

 

Προβλήματα προφορικού λόγου

 Καθυστέρηση στον προφορικό λόγο

  • παρόμοια λάθη κατά τη διάρκεια στον προφορικό λόγο και τον γραπτό λόγο
  • περίπου 50% των δυσλεξικών παρουσιάζουν προβλήματα με τον προφορικό λόγο.

 

Προβλήματα πρωταρχικά προσοχής/συγκέντρωσης

 Μικρή διάρκεια προσοχής

  • εύκολη απόσπαση προσοχής
  • υπερκινητικότητα
  • αυθορμητισμός

Προβλήματα βραχυπρόθεσμης μνήμης/ακολουθίας

 

  • Συγκράτηση οδηγιών,
  • απαγγελία ποιημάτων ή τραγουδιών,
  • συγκράτηση μαθηματικών πινάκων
  • αποστήθιση,
  • διάκριση δεξί-αριστερό,
  • παρακολούθηση (λεκτικών) οδηγιών

Δευτερεύοντα ψυχολογικά προβλήματα

 

  • Ψυχολογικά προβλήματα που προκύπτουν από σχολική αποτυχία,
  • υπερευαισθησία στην κριτική,
  • χαμηλή αυτοεικόνα & αυτοεκτίμηση & αυτοπεποίθηση
  • μη επιβράβευση για την επιτυχία
  • εύκολη παραίτηση.

 

Προβλήματα ακολουθίας

  • Πιο αργός ρυθμός εκμάθησης αυτοματοποιημένης εφαρμογής ποικίλων δραστηριοτήτων ακολουθίας (π.χ. το να φορέσει τα ρούχα του, να δέσει τα κορδόνια)
  • αντιστροφές: γραμμάτων του αλφάβητου ημερών της εβδομάδας μηνών του έτους γραμμάτων μέσα σε συλλαβές (on-no) συλλαβών μέσα σε λέξεις (was-saw) λέξεων μέσα σε μια πρόταση (σύνταξη)
  • ιδιαίτερα σοβαρά προβλήματα στην ανάκληση της αντίστροφης σειράς των παραπάνω δραστηριοτήτων
  • αποδιοργάνωση.

 

Προβλήματα συντονισμού

 

  • Προβλήματα σε συντονισμένες/συγχρονισμένες δραστηριότητες,
  • προβλήματα στη διατήρηση ενός ρυθμού (χορός, παρέλαση, τραγούδι).

 

Επομένως είναι απαραίτητο να διερευνηθούν διαγνωστικά οι ειδικές εκπαιδευτικές, κοινωνικές και ψυχολογικές ανάγκες του παιδιού, προκειμένου ν’ αποφασιστούν τα ακόλουθα αν το παιδί χρειάζεται θεραπευτική παρέμβαση, για πόσο καιρό και με ποια μέσα.

 

Βιβλιογραφία

 

Τζιβινίκου, Σ. (2015). Μαθησιακές Δυσκολίες- Διδακτικές Παρεμβάσεις

Παντελιάδου Σ. & Μπότσας Γ. (2007). Μαθησιακές Δυσκολίες: Βασικές έννοιες και χαρακτηριστικά Τεύχος Α΄, Θεσσαλονίκη:Γράφημα

Βογινδρούκας Γ. & Γρηγοριάδου Ε. (2000) Μαθησιακές Δυσκολίες – Δυσορθογραφία. Θέματα Ειδικής Αγωγής

 

 

Ελπίδα Σέρβου

Ειδικός Παιδαγωγός – Φιλόλογος

MA Special Educational Needs

Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων